Sản phẩm đá mỹ nghệ tuy cứng cáp và bền bỉ nhưng không hề bất tử. Nếu không được chăm sóc đúng cách, tượng đá, lư hương, bàn ghế đá hay lăng mộ vẫn có thể bị ố vàng, rêu mốc, sứt mẻ và mất đi vẻ đẹp ban đầu chỉ sau vài năm. Hiểu rõ cách bảo quản sẽ giúp bạn giữ gìn giá trị tác phẩm và tiết kiệm chi phí sửa chữa, thay thế về sau.
Hiểu đặc tính đá để chăm sóc đúng cách
Trước khi vệ sinh, bạn cần biết sản phẩm làm từ loại đá nào. Đá cẩm thạch và đá vôi mềm, dễ bị axit ăn mòn nên tuyệt đối tránh dùng giấm, chanh hay chất tẩy mạnh. Granite cứng và chịu hóa chất tốt hơn nhưng cũng không nên lạm dụng tẩy rửa. Đá có lỗ rỗng như sa thạch, đá ong dễ hút nước và bám bẩn nên cần chống thấm kỹ. Việc dùng sai hóa chất là nguyên nhân hàng đầu khiến bề mặt đá bị xỉn màu vĩnh viễn.
Vệ sinh định kỳ đúng phương pháp
Với việc làm sạch thông thường, hãy ưu tiên giải pháp nhẹ nhàng nhất trước. Dùng khăn mềm hoặc bàn chải lông mềm cùng nước ấm pha xà phòng trung tính lau nhẹ bề mặt, sau đó lau lại bằng nước sạch và lau khô. Tránh dùng bàn chải sắt, miếng cọ nhám vì sẽ tạo vết xước.
- Lau bụi thường xuyên để tránh bụi bám lâu ngày kết thành mảng cứng.
- Lau khô ngay sau khi vệ sinh để hạn chế nước đọng gây ố.
- Vệ sinh tổng thể định kỳ vài tháng một lần tùy môi trường.
Với vết bẩn cứng đầu, nên thử ở một góc khuất trước khi xử lý toàn bộ để đảm bảo hóa chất không làm hỏng màu đá.
Xử lý rêu mốc và vết ố ngoài trời
Sản phẩm đặt ngoài trời như bàn ghế đá, tượng sân vườn, lăng mộ rất dễ bị rêu xanh, nấm mốc và vết nước mưa. Để xử lý, bạn có thể dùng bàn chải mềm chà sạch lớp rêu khô, sau đó dùng dung dịch tẩy rêu chuyên dụng cho đá tự nhiên theo hướng dẫn. Tránh dùng máy xịt áp lực quá mạnh vào tượng có chi tiết tinh xảo vì có thể làm sứt các đường chạm mảnh.
Sau khi làm sạch, nên để đá khô hoàn toàn rồi phủ một lớp chất chống thấm. Lớp bảo vệ này ngăn nước và bào tử rêu mốc thẩm thấu, kéo dài đáng kể thời gian giữa các lần vệ sinh lớn.
Chống thấm và phủ bảo vệ bề mặt
Phủ chất chống thấm (sealer) là bí quyết quan trọng giúp đá bền đẹp. Lớp phủ này tạo màng bảo vệ vô hình, ngăn dầu mỡ, nước bẩn và rêu mốc ngấm vào lỗ rỗng của đá. Với sản phẩm trong nhà như bàn đá, mặt bếp, lư hương, nên phủ lại định kỳ một đến hai năm một lần. Với đá ngoài trời, tần suất có thể dày hơn do chịu tác động thời tiết khắc nghiệt.
Phòng tránh hư hỏng và va đập
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Hãy đặt sản phẩm đá ở vị trí vững chắc, tránh nơi dễ va đập hay rơi vỡ. Khi di chuyển tượng nặng, dùng đệm lót và nhiều người cùng khiêng, không kéo lê trên nền cứng. Tránh đặt vật nóng trực tiếp lên bề mặt đá bóng vì nhiệt độ thay đổi đột ngột có thể gây rạn. Với tượng thờ, nên lau bằng khăn riêng sạch và giữ thái độ trang nghiêm.
Nếu phát hiện vết nứt nhỏ, nên xử lý sớm bằng keo chuyên dụng cho đá hoặc nhờ thợ có kinh nghiệm, tránh để nứt lan rộng. Chăm sóc đá mỹ nghệ không tốn nhiều công nếu làm đều đặn và đúng cách. Một chút quan tâm thường xuyên sẽ giữ cho tác phẩm luôn sáng đẹp, bền vững qua nhiều thế hệ, xứng đáng với giá trị và tình cảm mà bạn đã gửi gắm vào nó.